Mbala ya liboso na mibu ya ntuku mibale, England na Argentina bazali kolongobana kozonga na esika ya kobetela — boyokani oyo ebongi mambu ya moko ya bitumba bya bato na bato oyo ezali na mbula ya koleka koleka na mabele ya ball ya nzoto. Bilembo wana mibale basonganaki te banda 2005, kasi elikya ya boyokani oyo ezali na molende lokola ntango nyonso.

Bitumba oyo ezwaki likolo ya bantango ya kitoko

Ezali te bitumba mosusu na Kopa ya Mokili oyo esakolaki bisomo ndenge wana ya ndenge ya lisano. Banda biyano ya bankisi oyo ezalaki na makambo tii na bantango ya buheri ya moto moko, England na Argentina bazali kotia maboko ya nkombo oyo etikali sima ya matanga ya bompota kaka.

Bitumba oyo ezongelaki na nganda ya liboso ya Kopa ya Mokili ya 1966, epai Anthony Rattín, capitaine ya Argentina, abimisaki ye na Wembley na nzela ya makambo — kobimisa oyo ekipaki bato ya Argentina pasi mpe ekitisi mbuma ya liboso ya kobanga kati na bilembo wana mibale.

Loboko ya Nzambe mpe oyo eyaki sima

Mibu ntuku mibale sima, Diego Maradona asilaki kolimbola bitumba oyo na ngonga moke moke na Kopa ya Mokili ya 1986 na Mexico. Liteka ya ye ya liboso na ndenge ya England — aliteki na loboko ya ye ya bumoko — etikali moko ya bantango oyo ebongisami mingi na lisano ya ball. Ya mibale, kobanda ndenge amonaki ntina ya molende oyo abimaki na mosika ya bilanga ya ye mpe asali mbalakaka na abateleli mingi ya England na nzela, etalelami na bato mingi lokola liteka eleki kitoko oyo esalemaki na lisano. Argentina akongeraki 2-1 mpe akotaki na kopa.

Kopa ya Mokili ya 1998 na Falansi ememaki chapitre ya sika. Michael Owen ya bilenge aye na esika ya mokili na kobeta kitoko ya ye moko, liboso wana lisano ewelaki na kadi ya motane ya David Beckham — ntango oyo esalaki boyokani ya ball ya England na bilongi ya yango mibu mingi nsima. Argentina akongeraki na penalite.

Koleka lisano kaka

Oyo esalisi England na Argentina kolekisa bitumba mingi ya bato na bato ezali bozito ya bisakoli na yango. Politiki, lokumu, mpe filozofi ya ball esaizaki masano oyo etali na mabele koleka lisano. Bitumba ya Falklands ya 1982 esundolaki molili molayi na boyokani ya bilembo wana mibale, kotia nyoka ya kobela na boyokani nyonso oyo eyaki sima.

Bilembo wana mibale basalelaki masano oyo lokola esika — mpo bato ya lokumu babima mpe lokumu esuka. Bitumba moke na ball ya mokili ezali na ndenge wana ya mbula ya koleka oyo ezali na likolo ya kobanda lisano nyonso.

Ntango bilembo wana mibale bazali kolongobana kozonga, molenge ya sika ya bato ya ball ezali na elikya ya kotia chapitre na yango na ndaka ya bisakoli oyo elingaki nanu te kopamba — kaka miniti tuku libwa na zomi oyo ezali koya.