FIFA World Cup 2026 eleki naino na bangomba ya liboso, kasi baarbiter bazali koleka nzela ya mabongisi ya mikanda mipesi — mpe kaka moko ya mikanda yango ezali komonana ete etiamaki mabe na match oyo ezwaki litatoli monene.

Likambo ya karite ya moyi ya Almiron

Na ndambu ya mibale ya match wana United States na Paraguay, arbiter ya Holland Danny Makkelie atikaki lipanda nsima ya kapiteni ya United States Tim Ream kozwa karite ya moyi mpo na lisumu oyo balobi asalaki na mopeli ya kati ya Paraguay Miguel Almiron. Arbiter ya VAR ya Espagne Carlos del Cerro Grande atindaki Makkelie kotala ekrani ya pembeni mpo na kotala likambo wana.

Nsima ya kotala, ebimaki polele ete Almiron akatamaki te. Makkelie asilitaki karite ya Ream, mpe na esika na yango apesaki mopeli ya kala ya Newcastle karite mpo na kobimba libonga. Bato mingi batyelaki boyei wana mbote, mpe moteyeli ya BBC Danny Murphy abiangaki yango "etikali malamu."

Nzokande, milobi ya lokumu elobaki na BBC Sport ete etikali wana ezalaki, na solo, mpenza mabe na mikanda oyo ezali esala — ata soki ebandaki kolinga malamu.

Mpo na nini etikali yango emonani mabe

Mokobi ya mobeko oyo etali likambo wana, oyo International Football Association Board (Ifab) ekomisaki, etali "bokosi ya moto mabe" — bilambo oyo arbiter akatisaki polele mopeli oyo ezali malamu te mpo na lisumu moko. Ndakisa oyo ebimiselaki mobeko wana eyaki na Euro 2016, ntango Laurent Koscielny ya France azwaki karite mpo na loboko oyo na solo esilaki ya Portugal Eder. Lisumu moko, mopeli oyo ezali malamu te.

Na match ya United States na Paraguay, nzokande, mabé ezalaki ndenge ndenge mpenza: Ream abandaki kokatisama mpo na lisumu ya yango, tango Almiron nsima azwaki karite mpo na kobimba libonga. Ezali mabé mibale ndenge ndenge, oyo elobi ete mobeko ya bokosi ya moto mabe etiamaki na nzela mabe.

Likambo ekomaki monene mingi na protokolo ya VAR, oyo elobi ete kotala ekoki kosalema te nsima ya lipanda ya lisano esalemi na mokano — mpe Makkelie akomisaki lipanda ya lisano na nzela ya etapeli ya bonsomi ya Paraguay liboso ya kotala kobanda. FIFA ekomisi te kino sik'oyo ndenge ya polele na likambo wana.

Mikanda mipesi mingi mpenza?

Mokonzi ya baarbiter Pierluigi Collina, na sanza motoba ya mikutano ya liboso ya tournoi, alobelaki ata moke te kobimba libonga lokola bilambo ezali na nse ya mobeko ya bokosi ya moto mabe. Bakosoleli balobi ete motombo ya mikanda mipesi oyo ekomisami mpo na World Cup oyo ebimiselaki kofungunga koleka ndenge ekomisaki polele.

Mobateli ya kala ya England Phil Jagielka ayokelaki mokano oyo ezali na nsima ya etikali: "Soki eloko boye esalemaka, oyo polele kozangaka kosimba mpe kobimba libonga ezalaki mpe arbiter akangaki, mpo na nini kobotola?" alobaki na BBC Sport. Kasi ayebelaki mpe matata: "Esalemi nini soki natochi yo moke mpe otumbolami? Tokoki kobotola te, mpo natochaki yo, ata soki kotatcha kwami ekomisaki yo kobwa te. Totyaka suka wapi?"

Bopemi ya mayi ebakisaka makanisi ndenge ndenge

Mokano mosusu mopesi etali bopemi ya miniti misato ya mayi, oyo FIFA ekomisaki ata soki mbula na nzela nini, ezali kobimisa makambo na mokili. Mokosi ya United States Mauricio Pochettino azalaki polele na litatoli na ye liboso ya bolumbu 4-1 ya ekipe na ye na Paraguay na Los Angeles: "Nalingi yango te. Nalingi yango kaka ntango bilambo ezali makasi, kasi ntango bilambo ezali malamu, ekoselemi te."

Jagielka, nzokande, amoni litomba ya taktike. "Miniti wana misato ekoki koba monene mpenza," alobaki. "Soki ekipe na yo esalaka malamu te na stade ya makasi ya mongongo, ezali mpasi mpenza kotinda bilobi na bampeli. Okoki kobongola match na solo na bopemi wana." Bakoliseli bakoki kosalela biloko ya electronique na ntango ya bopemi mpo na biloko ya bokeli ya bampeli to taktike, ata soki batelemisaki mpe batelevision mpo na komonisa ba publicite na ntango ya kotika.

Mobeko ya seko mitano mpo na kobwela bololo

Bafani mpe bateyami na mobeko ya seko mitano ya kobwela bololo, oyo esalisamaki mpo na koboya kolela ntango. Esanganaki na mobeko ya seko mwambe ya baayardien — oyo ezali na mosala banda Aout 2025 — lokola eteni ya mosala monene ya kolendisa lisano. Bampeli ebele basangisami nanu na matata mpo na mokumba mopesi ya kobwela bololo, oyo elobi ete molongo ya koyeba mikanda ya World Cup oyo ezali na yoko mpenza koleka ya nsuka.