England dëkk ci yoon bu am solo ak ci biir bu gëna doy ci raundi ya 16 ak FIFA Coupe du Monde 2026 — Azteca bu am solo, ñu Mexico jëlël njëkëlef ci rekord am nu ci kër. Gannaaw wayam ak jël 2-1 ci DR Congo ci Atlanta, Harry Kane def but ñaar, ekip Thomas Tuchel dafa sax desaak yëgël ak xarit bu am ndóol bu tollëlook: altitude bi.

Stade bu amul nataal

Azteca — bi FIFA bindal na ci ndigël bi ngir tournament bii mu di Mexico City Stadium — am na esima bu am solo ci tariix jëf-jëf bu foot, di stade bu mujj bi ñu def match ci Coupe du Monde ñett yu lépp soxor. Ñu def finales yi ci 1970 ak 1986, ak match bu jëkk bu Coupe du Monde 2026 bi, rekord Mexico yëgël dafa am solo.

El Tri joow na match fukk ci Coupe du Monde ci stade bii gënaalu jëkk daan, ñu jëm ak jëm ci jumtukaay yu sago ci seen ginnaaw di Soviet Union ci 1970 ak Belgium ci 1986. Gannaaw ñu daan South Africa, Czechia, ak Ecuador ci tournament bii ci terrain bii rekk, Mexico Javier Aguirre jëm na raundi ya 16 ak xel bu baax. Match bi dina tambali ci ngoon ak 1:00 ci suba, waktu Angleterre, Altine.

Lu dég la altitude bi am solo ngir

Azteca nekk na ci mita 2,200 ci kaw rab bi — ci futi 7,220 — di reew ci seuil bi ya 2,000 mita yu altitude bi tambali ko soxor ba yëgël ci kaw performance ya yëgël. Bés altitude bi yëgël, pression atmosférique bi ak densité ay nit yi dëkk, ab loxo ci kaw 2,000 mita, capacité aérobie ya yëgëlkat yi dëkk ci kaw.

Ci yoon bu dëggu, li xamal na ci xol, këré, ak misol yi liggéey ci kaw competence yu mome, ak ñàkkatum bi ñew mbindëf. Mujjë ci Physiopedia, altitude bu ndaw ci médecin du sport xëlaat na ko baat bu réy ci kaw 1,500 mita. Ci tëgg yuñu, pression partielle oksijèn bi ci këré yi dëkk, bu màcc jëm oksijèn bi ci këré ñëw ci jën bi ak ci jën bi ñëw ci misol yi.

Waxtaan bu am solo ci altitude Azteca bii amul kenn bu am jëlori bi ñu gis ci altitude yu ndaw ba, waaye dëkk na ci ñàkkatum bi ci capacité aérobie bi mu soppiku performance bi. Ci ñaari loxo, yëgëlkat yu yegël ci altitude bii jëm na ntam bi ñu am — ñu nëwël ci densité mome ay nit yi ak am résistance yu mome ci maweel bi yu gëna yees.

Jëfandikoo England bi yu acclimatation

Ekip coach England ñu xam ci kanam loxo bi mu match ci raundi ya 16 ci Azteca mënul dëkk ci yoon Coupe du Monde bi, moo tax ñu sëttël ko. Jëfandikoo bi dafay ekip bi dem Mexico City ñaar fan ci kanam match bi — étape bi ñu sëttël ngir sallam yëgëlkat yi tambali acclimatation yi ci altitude bi.

Waaye, waktu bu liggéey yi yees yu acclimatation bi dafa suul. England soppiku ko dox ñaari fan liggéey ci Mexico City, ñu gëna jël yoon wi jëm base Coupe du Monde bamu ci Kansas City ci esima bi nu yees ba ci altitude bi. Acclimatation bi, niit ko am solo ngir ñàkkatum bi ci kow ci gémël bi, mënul finiyaar ci ntam bi ci akatu woowu — Mexico moo nekk ci kër, am na ntam bu am solo ya ekip bi muy yemeel fi ci biir yi.