Ak quart de finale yi FIFA World Cup 2026 ëpp ci kanam, tournoi bu mag ci tariix yépp jën wu bëgg ni bi ñu ko bëgg ji, dafa yóbóo yëgël yu xam-xam yi — ci Lionel Messi bu dul metti ak at ji, ci politique, ak ci bokk bu bari ci repos hydratation yi.
Jëkëra bu mag si tournoi bi
Menn ak Messi, amul ku daan ni niom. Ak 39 at, boo xam ne bëgg la woon ay tëkkël yi, capitaine bu Argentina dafay dem ci mba yu dëkk ci tournoi bi te am ci leer bi a gën. Yëgël ji, dafay màtt ngir xam ne mooy ku gën ak kanam ji yëp.
Amul ko ci kaw ci yaram di moom. Kylian Mbappe, Erling Haaland, Harry Kane, Ousmane Dembele, ak Vinicius Jnr yépp deeti golo yi. Jude Bellingham dafa jëfëf ngir England. Ak Cristiano Ronaldo jàpp teeñ ngir tàkku ak ñu ko xoluseel, di soppal ñi dëkk wàllu tànn, Portugal di daan golo juróom Portugal ci kàddu Uzbekistan.
Ci kàttan yi bees, Johan Manzambi bu Switzerland bu am 20 at, dafay jox xol mu am ci mbedd mi mokk yépp, bu Vozinha kipa bu Cape Verde bu am 40 at di yokk dëkk yu bëgg ci timis moo moom. Folarin Balogun bu USA dafay dëkk ci yoon bu baax, kàddu ji bees mu yëgël woon bu xamoo.
Format wi 48 equipe am na solo wi?
Xalaatam bu jiit ay kàddu yi dafay dëkk ci yoon bu bari nit ku baax ak bu neex, te phase yi moo yokk ay mbir yu dëkk bu rawati yu am Qatar, Curacao, New Zealand, Saudi Arabia, ak Iraq. Kañaan, liggéeyu bu gën ci format wi yokk bi, mooy Cape Verde.
Ci biir ay réew yu ndaw bu jiit aw World Cup, Cape Verde bëgg seen won ci champions Europe Spain ci match bu 0-0 ci biir, ba dem dëkk champions du monde Argentina ci match bu dëkk ci round 32. Ci yeneen yoon, Qatar gànngi na dëkk Switzerland, Curacao gànngi na Ecuador, DR Congo jàppe na fukk ak juróom ci Portugal ngir dem ci mba ko ñuy xam yépp ci biir tariix bi.
South Africa dafay feeñ ci biir ci phase yi mbala bu jiit woon. Canada, askan wi di xas, jàppe na mbir bi yag ak njañ, dem na ci round yi 16. Switzerland dem na ci quart de finale bu World Cup mbala bu jiit woon ci 1954, te Norway dem na ci huitièmes mbala bu jiit woon.
Njëkk ak mbirum bu dëkk ci soppiku
Amul World Cup wu andoo ak golo yu dëkk ci waxtu bu ëpp ci match yi — fukk, ak yépp ci biir, yëgëlam bu xam-xam bu Argentina ci kanam Egypt. Repos hydratation yi ak jàpp VAR yi dañuy yokk waxtu bu kanam ci yoon wu xamoo, te daqar wi xew na ci biir ay teeñ yu bari.
Àddina bu match ya Algeria-Austria dafay jox xel ci waxtu bu kanam ci stoppage time bi. Iran gis na golo ju dëkk ju bokk jëm ci ñaari jungg si ci kanam Egypt, mu mel ne hope bi ci kanam ka ko kenn. Gabriel Martinelli bu Brazil laare na golo bu kanam ci match knockout bi ban ci 1966 — ci minit 95, solo bu dëkk bi ci kanam Japan.
Repos hydratation: mu bees wàllu wàllu?
Supporters yi ci stade yi, xëy na seen miñ — danñuy gàs ci repos obligatoire yi 3 minit yu danu woon ci digg ak digg ak chaque mi-temps. Lañuy daje ngir bind ay jën bi ci terere buy dëkk ci Amérique du Nord, waaye yoon wu ko dugg ci stades bu am climatisation moo daje bitim-réew yu bari.
Moom ci biir match bi dafa am solo bu dëkk. Equipes yi dañuy tànn ci kowe dañuy kaar sëriñu boppam; équipes yi di metti dañuy raw toli ci seeñ entraîneur yi. England, ci biir yépp, jàppe na litomba ci xëy yi Thomas Tuchel jox woon ci repos yi.
Président FIFA Gianni Infantino wàttiku na, ginnaaw bàmteel England ci kanam DR Congo, ne repos yi am na solo bu gën ak waxtu bi — di jox entraîneur yi teeñ bu yar ngir yëgëlaat ak seeñ jën yi ci match bu fekk ne fekk. Su ñuy dem ci kanam te topp na ci football walla daww, dañuy seet ko ci kanam, waaye solo bi ci tournoi bi, xamal na fi dañu won ko.
Politique ci biir ak kanam esika yi
Dangu laxasoo bokk bi Infantino ak Président USA Donald Trump tango Trump joxoon xam ñu ne dafay waxleem ak Infantino ngir tëdd revision suspension Balogun ci jiit match round 16 bi ci kanam USA ak Belgium. Comité discipline FIFA ñu yokk Balogun bëgg ci kanam bi. Expert Sky Sports Gary Neville naan na ci ITV: «Dafa dëkk bu baax du baax.»
Mbir politique dafa genn. Capitaine Iran Mehdi Taremi xëcc na équipe bi mel na «ñu ko daan» ci règles logistiques yi dañuy ñëw ci biir yéboon leen ñëw ci camp bi ci USA dem ci Mexico, ak ñu rebbi visa ay staff yi, ba yokk waxtu yu leen doon am ci villes mwenyeji yi Amerika. Arbitre bu Somalie Omar Artan ñu rebbi ko entrée ci réew bi, te attaquant Iran Aymen Hussein ñu taxaw ko fukk ak ñaari waxtu ci aéroport Chicago. Supporters yi Iran, Haiti, Ivory Coast, Senegal, Ghana, Uzbekistan, Ecuador, Morocco ak Jordan yépp gis na ne dafa metti walla dëkku leer jàpp visa ngir dem ci tournoi bi.
