Ci kaw Santa Ana Bistro mi nekk na bëgg-bëgg, asistaan yi dégël ci kanam. Ñi dëkk defal bendeele Mexico, ñi dëkk gëstu woy ak sañ-sañ bi — te bu sax sama niit ñëpp kanam dem na ci ngemb ya Cielito Lindo: Canta y no llores, woy, bul yëgle.

England dafa jël ci Mexico dëkk ci Kup bu Aduna, mu dëf 3-2 ci Azteca Stadium. Waaye xam-xam ñi Mexico-Américain yi nekk ci restaurant bii bu Orange County, dafay mel ni dara doxul.

"Dafa tax," Alicia Rojas supporter bi wax na. "Waaye dafa bëgg jàng moom ci komunote bi ci Santa Ana."

Louie Leyla, ku bëgg Mexico-Américain bu dem Californie dëkk ci 1990, mu xam yit xol bi. "Dinañu dem topp nit ñi leen ci, lan lañu def ci moo mel," mu wax na.

Dëkk ci kaw match kwalëf

Ci asistaan Mexico yi ci yëpp dëkk Kalëforniy ci Bëj-Kanam — mi dëkk ci moom moo mel ñaareel yëgël Mexico gu mag ci kanam Mexico bopp — Kup bii bu Aduna dafay yëgël li tollëkk mës na ci jëf. Mexico depassé na attente yi, jëm ci étape ya knockout ni moom moo mel ñaar ci pays yu ñaar yëgël, te moo mel semaine yi dëf diaspora ak li leen mëna sotal, woy, te feeñ yëgël ci kaw bëgg ñi.

Yëgël bii bu dëgg-dëgg dafay am njëkk bu tëy te xam yit naka komunote yi rekk nekk ci aw-aw bu ñaari at. Ci kaw rafetel ya ICE, gox ya Latino dafa dem sëf. Jëfandikukaay yi xànt na xam-xam. Mbokk yi dem na dëkk. Jëfandikookaay ci kaw xam-xam bi dafay mel ni mbëgël moo mel dëgg moo mel ci ñu bëgg la.

Gustavo Arellano, ku bind ci Los Angeles Times, waxloo na ci transformation bii mu nekk ci diggante restaurant bi bëgg-bëgg, fan maracas ak kaxonni yi dafa dépassé leer yit bisimillaay.

"Ñoo dem ci ruy yi te aw-aw bu ñaari at nekk na sëf-sëf," mu wax na. "Ruy yii nekk na sëf sax kon moo mel lu ci dëkk ko moo la dëk dem daanu."

Arellano tëgël na fàntu ba National Guard yi nekk peeñ ak butik sa jabar ci bigiy immigration mi, con moo mel butik yi ci gox bi ñu nekk ci dëgg-dëgg ci mbëgg. Aw-aw bu ñaari at ci kanam, ruy yii nekk ci yëgël ak bës ak gëstu.

"Aw-aw bu ñaari at ci kanam — lii la catharsis," mu wax na, "ci Mexico yëp, waaye ci Latino yëp."

Diggoo ci gënnaaral te dëgg ak dëgg

Ci asistaan yi bëgg, def shémisi ya El Tri ci fan zone bu bëgg-bëgg — woy ngemb ya etuka ya Mexico, dëkk ak bendeele — li dëkk moo mel yëgël bu dolli ci ndaw résultat bi ci match. Asistaan yi nekk ci ñaari weer tëgël na jàpp immigration bi dañ leen mexikaani mel ni dañu jëfal li leen mëna xam ci kaw Mexico ci kaw kanam ñi, xam-xam dek.

Arellano xalaat na ñu feeñ asistaan ya kwalëf ya Mexico "ñu ànd ci boppam" ci jox bendeele yi, am moo mel politique ya anti-immigration ya 1990. Xam-xam bii, mu wax, jëlël na bëgg America dafay mel ni ndakaaru bëgg-bëgg.

"Feeñ ya fan-base yi dafa yëgël nga xam América dafay mel ni ndakaaru bëgg-bëgg," mu wax na.

Ci kanam restaurant bi, Cynthia Rebolledo feeñ na doom ji dëkk, oolu na ko ci kaw kaa ci digg couleur ya Mexico. "Dangay folli dëgg, noo dem parade bi lii," mu wax na ak sogga. "Xam na ñu dañu dëkk."

América dafay jëmm ci ñaareel-fukki-ñaar at ci soxor bi ci kàddu bi ci immigration ak xam-xam ya etuka, komunote ya diaspora yi dañu feeñ ci bëgg — rekk Mexico te dëkk, waaye moo mel Scotland, Argentina, Colombia, Ecuador, Morocco, Egypt, ak yëpp — feeñ America epai miliyoŋ yi nekk ak leng bu dolli ci ndaw xel foofu ku nekk.

Arellano, mu xalaat ci ntina ya kup bii ci "saxoor bu mag" ci komunote ya Latino, wax na ci yomb : "Dafay mel ni xam-xam bu neex ci kanam."