Xiif bi ci VAR dafa nekk ci askan wi bëgg-bëgg ci Premier League. Ci Coupe du Monde 2026 wërsëk, teknoloji bi dem ci soppeeku benn fewjeel bi man na ci dëkk. La bu nelaw lool mooy takk-takk yi xam ne mbooloom VAR ci match benn-benn dafa sax ci Koup bi ngir Premier League ci saison bu ëlëk.

Mañak Coupe du Monde nak xam ne dafa bokk

Xam-xam bu bon ci kase yi Coupe du Monde dafa waral yënn ci diggante. Match yi xéwoon ci kaw-kaw, moo tax benn waxtu bu njëkk bi xam ne yëgg xale bu ëpp xam ne leen match bu génne. Ci Premier League, dëkkoo yi am jëfandikukaay bu siiñ xorom ci ñoom judde bi leen def bërëbëre bu dëkkoo takk ci benn waxtu bu raaw.

Am na moo tax ci yenn xeex ci kanam bu ëlëk. Ci topp, benn match Coupe du Monde dañ fàtte fenn tukki bu ndaw — benn taaxtukaayu bepp ak deman penalti. Ci Premier League, jëfandikukaay bi nekk ñett ci benn match. Jëfandikukaay yu neexe yi man na leen xam ne ñetti nguunu yi dàqleen ci waxtu.

Wërsëkam dañ ngi xam ne di leen jëf yépp. Ci suuf bu tollu, ak yépp ci kanam, wërsëk yi jox nit nii yu dëkk metti ak raka-raka ngir ci Premier League dina di ko jëf ci match 38. Ci reeta, match bi dafay dëkk ci bunook xam na meurt.

Falsafat Collina — ak ndax dafa ngi yëkkëte Premier League

Boroom alkati FIFA Pierluigi Collina dafa def fi dëkki nguuru di alkati ci liyangani bi. Damay xam ne futbol dafa nekk ay jëf yu tàcc, waaye tàcc yépp du meurt. Bëgg-bëgg na match yi bëgg-bëgg nyu dox nopp — xam-xam bi man na leen jóge ci kelasi yi Premier League.

Lambam jëf yi dëkk na ko. Coupe du Monde 2018 am na kati ci jëf yi 27 ci benn match; Qatar 2022 nekk na 25. Liyangani bi tàngaandi na 21.7 — bees bu digg ak 21.6 ya Premier League ci saison bu ëlëk. Kartom yi moo tax ëp ci kaat, topp na 2.4 ci benn match — lu des ci yenn suuf ci ab liyangani bu ndaw ak Coupe du Monde buy diggante.

Jibinu yu kaaw yu Collina ak dugg-jëfandikukaay ya ci yoon dafay am bokk ci VAR ngir ab biir. Jëf yu dëkk yu neexe yi man na leen xam ne leen yeux yépp ne kanam VAR bi man na dox. Yépp mibale dañ ngi des pamant. Moo tax xam ne deman penalti ya am John McGinn ak Scott McTominay ya Scotland ak Morocco neexee na ñu jeex — deman yi man na ñu xam ne am na jëfandikukaay, waaye ci kanam yi Collina jëfandikukaay.

Lambam VAR ci kaw-kaw

Premier League am na lu des ci bëgg-bëgg lambam VAR ci futbol Eroopaka 0.29 ci match. Qatar 2022 nekk na 0.41. Ci Coupe du Monde bi, tàngaandi na 0.33 — di ngi yëkkëte Premier League. UEFA Champions League, ci ca kanam, gënna 0.47 ci match ci saison bu ëlëk — bëgg ci match ñaari match yépp.

Kotali ya bu xam-xam — boo xam ne alkati bi war a dëkku ci moniteuri bi ci neeñu — bees na moo ngi. Coupe du Monde ak Premier League yépp nekk na ci 0.15 ci match. Champions League dees na ko gi ne 0.36.

Yëgg ak ndax présentation bi soppiku dara yépp

Ata bu lambam yi bees, na ñoo xam dafay soppi ba mu gën. Collina def na moo tëdd ci alkati VAR ñu jëf yëgg ak leen na rekk ngir ñéxlu ci repas yi am limitu. Mabongisi ya yëgg yi man na ñu xam ne leen ñetti dëkku. Mbir mooy nekk ci bëgg-bëgg ci liyangani — ba kotali ya am ca di Argentina penalti ak Austria dem na ci 3 minit ak 40 segon.

Mbir ya di télévision yi dañu moo jëf expérience bi di télespektateur. FIFA man nañ sax mbolo bi ci ndaw ak waxtu bu VAR di xam, mone moniteuri bi ci kanam alkati bi leen monktar ne sax soki alkati bi lisanga dafay ko jëfandikukaay. Ci Premier League, Sky Sports ak TNT Sports dañu jàpp ci yenn diggante yépp, dañu kaari, dañu jox ay komanteer — ba komanteer yi am jëfandikukaay bi audio ak vidéo ci biir gu VAR.

Teknoloji ya FIFA ya nusu-otomatik ya offside ebongisami yongagandi na ab etape bu wërsëk. Bu wërsëk am na offside ci cm 10 walla ëp, adjoint alkati bi jot na bèllëg otomatik bu audio, di yéggël besoin bu fololo bu naaw, moo tax ween bi ci VAR ekangamaki na offside. Problème ci match ya Spain ak Saudi Arabia def na 3 minit ci diggante ntang système bi bokk na wërsëk ñaari, waaye mbir bi ci kanam ñu jëfandikukaay ba mu gën nekk na ci kaw-kaw.

Xam-xam bu kaaw dafa am ñaari dëkk: ceeb ak cib dafa nekk ndaw ci kanam, waaye yëgg mooy mbir bi dafa def soki VAR dafay am lokola aide walla mbir. Ak ndax teknoloji bi leen monktar na télespektateur yi man na am yëgël bu ab yi bi ko jëfandikukaay ca biir.